இந்தியப் பண்பாட்டில் ஆன்மீகமும் உணவும் பிரிக்க முடியாத இரு கூறுகளாக விளங்குகின்றன. பொதுவாக நாடு முழுவதும் உள்ள திருக்கோவில்களில் இறைவனுக்குப் புளியோதரை, சர்க்கரைப் பொங்கல், லட்டு, சுண்டல் மற்றும் பழங்கள் போன்றவை படைக்கப்பட்டுப் பக்தர்களுக்குப் புனிதப் பிரசாதமாக விநியோகிக்கப்படுவது வழக்கம். ஆனால், இந்தியாவின் சில புகழ்பெற்ற மற்றும் பழமைவாய்ந்த திருத்தலங்களில் பாரம்பரிய முறைகளில் இருந்து முற்றிலும் மாறுபட்டு, சாக்லேட்டுகள், சீன உணவுகள், மதுபானங்கள், எலிகள் சாப்பிட்ட உணவுகள் மற்றும் பாடப்புத்தகங்கள் போன்றவை பிரசாதமாக வழங்கப்பட்டு உலகளவில் பெரும் வியப்பை ஏற்படுத்தி வருகின்றன.
மேற்கு வங்க மாநிலம் கொல்கத்தாவின் தங்க்ரா பகுதியில் அமைந்துள்ளது புகழ்பெற்ற சைனீஸ் காளி கோவில். கொல்கத்தாவில் வாழும் சீன-இந்திய சமூகத்தினரின் கலாச்சார அடையாளமாக விளங்கும் இக்கோவிலில், காளிதேவிக்கு நூடுல்ஸ், ஃபிரைடு ரைஸ், சூப் மற்றும் காய்கறி உணவுகள் நிவேதனமாகப் படைக்கப்படுகின்றன. இந்தப் பகுதியில் உள்ள சீன மக்கள் தங்கள் பாரம்பரிய உணவுகளை இறைவனுக்குப் படைத்துத் தொடங்கும் இந்த விசித்திரமான முறை, பிராந்தியக் கலாச்சார ஒருங்கிணைப்பின் மிகச்சிறந்த சான்றாகப் பார்க்கப்படுகிறது. அதேபோல, கேரளா மாநிலம் ஆலப்புழாவில் உள்ள பாலமுரளி காசோனி முருகன் கோவிலில், பக்தர்கள் நெஸ்ட்லே मंच் சாக்லேட்டுகளைத் தான் முதன்மை நைவேத்தியமாக அளிக்கின்றனர். சிறுவன் ஒருவன் சாக்லேட் படைத்து நோயிலிருந்து குணமடைந்த நிகழ்வைத் தொடர்ந்து, இங்கு “மஞ்ச் முருகன்” என்றே அழைக்கப்படும் இறைவனுக்கு முழுமையான சாக்லேட் பார்கள் பிரசாதமாக வழங்கப்படுகின்றன.
மத்திய பிரதேச மாநிலம் உஜ்ஜைனியில் உள்ள வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க கால பைரவர் திருக்கோவிலில் பக்தர்களால் கொண்டு வரப்படும் மதுபானங்கள் இறைவனுக்குப் படைக்கப்படுகின்றன. அர்ச்சகர்கள் மதுபானத்தைச் சிறிய கிண்ணத்தில் ஊற்றி, கால பைரவர் சிலைக்கு அருகில் வைக்கும் போது அது உள்வாங்கப்படுவது போன்ற ஆன்மீக அதிசயம் நிகழ்கிறது. எஞ்சிய மதுபானம் பக்தர்களுக்குத் தீர்த்தப் பிரசாதமாக வழங்கப்படுகிறது. உத்திரபிரதேசத்தின் கபீஸ் பாபா கோவிலிலும் இத்தகைய வழக்கத்தைக் காண முடிகிறது. தென்னிந்தியாவில், தமிழ்நாட்டின் காஞ்சிபுரம் வரதராஜ பெருமாள் கோவிலில் மிளகு, சீரகம், இஞ்சி மற்றும் நெய் சேர்த்து பாரம்பரிய மூங்கில் கூடைகளில் வேகவைக்கப்படும் காரசாரமான காஞ்சிபுரம் இட்லியும், மதுரை அழகர் கோவிலில் தானியங்களால் செய்யப்படும் மொறுமொறுப்பான அழகர் கோவில் தோசையும் மிகச் சிறப்பு வாய்ந்த சுவையான பிரசாதங்களாக வழங்கப்பட்டு வருகின்றன.
ராஜஸ்தான் மாநிலம் தேஷ்நோக்கில் அமைந்துள்ள புகழ்பெற்ற கர்ணி மாதா கோவிலில் 25,000க்கும் மேற்பட்ட புனிதக் கருப்பு எலிகள் வாழ்கின்றன. அங்கு வைக்கப்படும் பெரிய பால் கிண்ணங்கள் மற்றும் இனிப்புகளை இந்த எலிகள் சாப்பிட்டு எஞ்சிய உணவே மிகவும் புனிதம் வாய்ந்த “கப்பாஸ் பிரசாதமாக” பக்தர்களுக்கு விநியோகிக்கப்படுகிறது. அஸ்ஸாம் மாநிலத்தின் காமாக்யா தேவி கோவிலில் நடைபெறும் அம்புபச்சி திருவிழாவின் போது, அம்மனின் அருள் நிறைந்த அங்கித் துணியான சிவப்பு நிற “அம்பாபஸ்த்ரா” பிரசாதமாக அளிக்கப்படுகிறது. கேரளாவின் திருச்சூர் அருகே உள்ள மழுவாஞ்சேரி மகாதேவர் கோவிலில் உணவுப் பண்டங்களுக்குப் பதிலாகப் பாடப்புத்தகங்கள், பேனாக்கள் மற்றும் குறுந்தகடுகள் பிரசாதமாக வழங்கப்பட்டு அறிவுத் தானம் வலியுறுத்தப்படுகிறது. இத்தகைய விசித்திரமான பிரசாத முறைகள் இந்திய திருநாட்டின் பன்முகத்தன்மையையும் ஆன்மீக பாரம்பரியத்தையும் உலகிற்குப் பறைசாற்றுகின்றன.
